"Smells Like Teen Spirit" to hymn młodzieży lat 90. i wielki hit Nirvany. Oto historia jego powstawania

"Smells Like Teen Spirit" to jeden z najbardziej rozpoznawalnych hitów Nirvany. Mówi się, że utwór nie tylko stał się hymnem pokolenia, lecz także zapoczątkował erę grunge'u. To dzięki niemu popularność grupy zaczęła się rozkręcać i undergroundowy dotychczas zespół, na czele z Kurtem Cobainem, przedostał się do mainstreamu. Jaka jest historia tej kompozycji?

Najsłynniejszy kawałek Nirvany zaczął powstawać jeszcze w 1990 r. "Próbowałem napisać najlepszą popową piosenkę. Tak naprawdę starałem się zżynać od The Pixies" - przyznał Kurt Cobain w 1994 r. Choć nie udało mu się napisać typowo radiowego przeboju, koledzy z zespołu i tak nie byli przekonani do kompozycji. "Smells Like Teen Spirit" z początku było o wiele szybsze, lecz z czasem muzycy popracowali nad jego brzmieniem i spróbowali dostosować melodię do ich stylu.

Krist Novoselic i Dave Grohl nadali utworowi inne tempo, dlatego cały zespół podzielił się współautorstwem. Producent Butch Vig zasugerował później jeszcze kilka zmian aranżacyjnych. W ten sposób powstał hit, który - wydany 10 września 1991 r. - podbił międzynarodowe rozgłośnie radiowe. Piosenka zajęła 6. miejsce na amerykańskiej i 7. pozycję na brytyjskiej liście przebojów.

Tytuł popularnego kawałka Nirvany do dziś wzbudza ciekawość niewtajemniczonych. W dosłownym przełożeniu na język polski oznacza: "Pachnie jak Młodzieńczy Duch", lecz trafniej byłoby go przetłumaczyć w ten sposób: "Pachnie jak Teen Spirit". Powstał dzięki wokalistce Bikini Kill, Kathleen Hannie, która namalowała sprayem na murze w Seattle hasło: "Kurt pachnie jak Teen Spirit".

Co skłoniło piosenkarkę do takiego czynu? Teen Spirit był popularnym wówczas dezodorantem dla kobiet, którego używała przyjaciółka Kathleen i niedoszła dziewczyna Kurta Cobaina - Tobi Vail. Liderka Bikini Kill chciała w ten sposób pokazać, że muzyk został już "oznaczony jej zapachem".

Wokalista Nirvany nie domyślił się przesłania napisu na murze i uznał hasło za niezwykle ciekawe. Myślał, że odnosi się ono do rewolucji, której przewodziła Nirvana, a także siły młodych. Dlatego też umieścił początkowo prześmiewcze hasło w tytule.

Początkowo "Smells Like Teen Spirit" wybrzmiewało głównie w niszowych stacjach radiowych, lecz z czasem zaczęło przebijać się do głównego nurtu. Utwór pewnego dnia pojawił się w programie MTV "120 Minutes", w którym prezentowano głównie rock alternatywny, a widzowie tak go pokochali, że już chwilę później emitowany był nawet w popowych programach. Przyczynił się także do ogromnego sukcesu całego albumu "Nevermind", na którym się znalazł. Krążek dotarł nawet na pierwsze miejsce notowań, strącając z niego "Dangerous" Michaela Jacksona.

Piosenka Nirvany królowała w stacjach telewizyjnych, takich jak MTV, przede wszystkim dzięki swojemu ikonicznemu teledyskowi. Klip do dziś zna każdy miłośnik muzyki rockowej. Reżyserią obrazka zajął się Samuel Bayer, a całość została nakręcona 17 sierpnia 1991 r. na terenie studia 6 GMT Studios.

"Na planie teledysku było z jakieś 40 osób, w tym mój przyjaciel i basista Tony Baumeister. Reżyser kazał nam usiąść w studiu na podwyższeniu, a zespół grał przed nami. Mieliśmy wyglądać na znudzonych. Ja i moi przyjaciele znaliśmy tę piosenkę całkiem dobrze, ale reszta publiczności już nie. Słuchanie tej piosenki w kółko stało się zaraźliwe. Reżyser stracił kontrolę nad tłumem i zapanował chaos. Większość ujęć tłumu nie była planowana" - opowiedział Burton C. Bell, były wokalista amerykańskiej formacji Fear Factory.