Gedz debiutował albumowo ponad siedem lat temu i od początku przyzwyczajał słuchacza do tego, że wyprzedza resztę rapowej sceny. Ta na jego tle brzmiała jakby miała znacznie węższe spektrum inspiracji i tworzyła muzykę biedniejszą o jeden wymiar.
Dwie poprzednie płyty, "247365" i "Bohema", pokazały artystę nie tylko progresywnego, ale też zdolnego podciągnąć się w tym, co najbardziej odbiorcom wcześniej przeszkadzało - warstwie tekstowej. Albumy były też prawdziwymi, spójnymi albumami nie składankami, choć pracował przy nich cały sztab ludzi. Rezultat? Triumfalny marsz ku dobrym bądź bardzo dobrym recenzjom i podsumowaniom roku.
Niestety taki stan rzeczy nie mógł utrzymać się wiecznie. "Stamina" jest słabsza od poprzedniczek - w najlepszym momentach stanowi krok w bok, częściej jednak do tyłu. Najbardziej brakuje choćby grama nieprzewidywalności, czegoś na miarę wcześniejszych flirtów z klubową elektroniką, wyspiarskiego łamania rytmu. Weźmy takie "SL 500" - przecież to jest sztampa, coś co mógłby dostać do ręki dowolny żółtodziób podpisujący kontrakt z dużą wytwórnią, razem z podkładem 2K i zwrotką Hodaka w zestawie. Generyczny, choć na światowym poziomie wykonany produkt do karmienia algorytmów portalów streamingowych.
Potem brakuje umiaru, co szczególnie słychać po "Chcx chcx" i "Zasięgu", gdzie chciałoby się zakrzyknąć "Ej, Kuba, ale przestań te wokale prześladować". Obróbka masakrowanych ścieżek wydaje się ważniejsza niż flow, nie mówiąc już o tekstach, które głos niesie. Gedz spełnia kryteria tak zwanego "pasterza gimbusów", szuka rymów do DM-u (wiadomość na Instagramie) i CBD, co chwila serwując banały na przykład o tym, że ludzie są piękni na zdjęciach, ale okropni w środku.
Raper jest poniekąd sam sobie winny, mógłby bowiem grać na prawach młodych traperów, gdzie tekst jest tylko serią dźwięków i właściwie nietaktem jest ich z tego rozliczać, bo jeszcze zostawimy ślad na kruchej psychice i narazimy się na zarzut ograniczania wolności ekspresji. Bohater tej recenzji wyraził jednak ambicje rapowe nie trapowe i czasem da znać, że naprawdę umie - niech to będzie plastyczna druga zwrotka "Urwisa", "Leci nowy Darek", gdzie sam zainteresowany "wymiotuje ziemią od oglądania działek", ale też rozeznaje się w skali twardości Mohsa, czy "Tryb samolotowy", w którym namawia "żeby zrobić sobie Halloween i dziś mieć wszystko z dyni".
Ale kiedy zaczyna się "życie pogięte jak plakat", padają deklaracje pokroju "Wpadłem tylko zatrząść grą, coś jak epilepsja" i opinie w rodzaju "Ona to sztuka tak jak Banksy" to cóż, ja słuchając rozglądam się, czy aby kogoś nie ma w pomieszczeniu i nie będę się musiał za Gedza wstydzić.
To nie tak, że "Stamina" jest słaba. To, że tym razem produkcja nie wyprzedza peletonu nie znaczy, że nie jest się w stanie bez wysiłku w nim utrzymać. Pomysły na linie wokalne i melodie słychać od pierwszego na krążku, miękkiego i ładnego "Kamikaze", zaś naprawdę eksplodują w "OCB", gdzie sam zainteresowany chrypi, mamrocze, tonie w pogłosach, wspina się na wyżyny ekspresji i nonszalancji, brakuje mu właściwie tylko growlingu i arii operowej.
W skrzypiącym "Krzyżu" czuć chęć, żeby ten mainstreamowy track odsłodzić, poddusić, ubrudzić. "Urwis" ma nie tylko rozpędzony flow z przeciąganiem końcówek, ma również wdzięk. A wspomniany "Tryb samolotowy"? To najlepsze na płycie, utrzymane w stylu bliskim Mięthy r'n'b - na pełnym luzie z basem brzmiącym jak żywy i właściwie obsadzonym gościem (podczas gdy zwrotka Taco to apogeum snobizmu i warsztatowej słabości, a u Palucha najlepiej wypadają dopowiedzi). Od premiery słucham go w kółko.
Jestem rozczarowany z racji na to, że Gedziula był jeszcze niedawno tym flagowym reprezentantem nowej szkoły, którego śmiało można eksportować do niesłuchającego rapu grona, bo zawstydzał absolutną większość rodzimego popu. Ba, ucho z alternatywnym przechyłem znosiło go dobrze, bo to nie było żadne "dobre jak na polski rap, otwiera się w nowym oknie", to było dobre po prostu jako muzyka. Nie znasz towarzystwa, sięgasz po płytę tego typa, bo nada się do fury, na plażę, na grill, gdzie tam chcesz i będzie dobrze. Na "Staminie" Gedz brzmi jak jeden z wielu. No, trochę lepszy. Za dużo tu potencjału na takie płyty.
Gedz "Stamina", NNJL
5/10










