U szczytu sławy odeszli do Foo Fighters. Jak Sunny Day Real Estate zmienili oblicze rocka lat 90.?
Dawno przed tym, nim słowo "emo" zaczęło kojarzyć się z czarnymi grzywkami i eyelinerem, czwórka dzieciaków z Seattle wymyśliła brzmienie, które na zawsze zmieniło oblicze muzyki alternatywnej. Sunny Day Real Estate to zespół utknął między dwiema epokami, który - choć nigdy nie osiągnął komercyjnego sukcesu swoich rówieśników z grunge'owej sceny - stał się jednym z najważniejszych fundamentów muzyki emo lat 90.
Historia Sunny Day Real Estate to pasmo przypadków i niewykorzystanych szans. Wszystko zaczęło się w 1992 roku w kolebce grunge'u, Seattle. Dan Hoerner (gitara, wokal) i Nate Mendel (bas) dzielili mieszkanie na kampusie Uniwersytetu Waszyngtońskiego i po godzinach wspólnego improwizowania postanowili założyć zespół. Do składu dołączył perkusista William Goldsmith, a sam zespół początkowo funkcjonował pod szyldami takimi jak Empty Set czy Chewbacca Kaboom.
Kluczowy moment nadszedł, gdy Mendel wyjechał na trasę ze swoim innym projektem, a do osieroconego duetu dołączył na próbach kumpel ze szkoły średniej Williama - zaledwie 18-letni Jeremy Enigk. Kiedy basista wrócił, okazało się, że talent nastolatka jest tak imponujący, że trio stało się kwartetem, z nowym materiałem i ostateczną nazwą: Sunny Day Real Estate. Nazwa ta, rzucona luźno przez Mendela pod wpływem utworu "(Nothing But) Flowers" Talking Heads, odnosiła się do wizji świata, w którym absolutnie wszystko - nawet słoneczne dni - może zostać sprzedane jako towar.
Zobacz również:
Szybki kontrakt i "Diary"
Wystarczyły zaledwie dwa koncerty, by Sunny Day Real Estate zwrócili na siebie uwagę słynnej wytwórni Sub Pop - tej samej, która wydawała płyty Nirvany, Soundgarden czy Mudhoney. Założyciel wytwórni był pod tak ogromnym wrażeniem kapeli, że podpisał z nimi umowę i zatrudnił Brada Wooda (znanego ze współpracy z The Smashing Pumpkins) do wyprodukowania ich debiutu.
W maju 1994 roku ukazał się album "Diary". Na tle wszechpotężnej sceny grunge'owej płyta była absolutnym objawieniem. Łączyła strukturę ciche fragmenty z wybuchową energią, niesamowitymi wokalami, poetyckimi tekstami i elementami hardcore punka. Media natychmiast wrzuciły to do szufladki "emo", czego sami członkowie zespołu początkowo nie cierpieli. Z czasem zaczęto pisać o nich również jako pionierach "midwest emo", mimo, że zespół wcale nie pochodził ze Środkowo-Zachodnich Stanów.
Konflikty, rozpad i narodziny Foo Fighters
Pomimo doskonałych recenzji i wsparcia radia dla singli "In Circles" oraz "Seven", płyta nie podbiła komercyjnych list przebojów. Co gorsza, pod koniec 1994 roku w zespole zaczęły narastać ogromne wewnętrzne napięcia. Grupa zdołała jeszcze nagrać materiał na drugi krążek, ale na początku 1995 roku ogłoszono rozwiązanie formacji. W listopadzie tego samego roku Sub Pop wydał ich drugą, pozbawioną tytułu i oprawy graficznej płytę, która przeszła do historii jako "The Pink Album" lub "LP2".
Po rozpadzie, drogi muzyków rozeszły się w bardzo różnych kierunkach: Enigk rozpoczął karierę solową, Hoerner wyjechał pracować na farmie, a Nate Mendel i William Goldsmith dołączyli do nowo powstającego zespołu Dave'a Grohla - Foo Fighters. Ostatecznie, po krótkim epizodzie, tylko Mendel został z Grohlem na stałe.
Powrót i trudne relacje z nurtem emo
W 1997 roku szefowie Sub Pop poprosili byłych muzyków o przegląd szuflad w poszukiwaniu rarytasów na składankę. Praca nad materiałami z przeszłości sprawiła, że stare rany się zabliźniły i muzycy (z wyjątkiem Mendela) postanowili znów spróbować. Tak powstał świetnie przyjęty, dużo bardziej dojrzały krążek "How It Feels to Be Something On" (1998) oraz kolejny "The Rising Tide" (2000).
Druga iteracja zespołu skończyła się niestety po problemach finansowych nowej wytwórni i kapela znów się rozpadła. Od tego czasu członkowie schodzili się kilka razy, próbując nagrywać w Studio 606 (należącym do Dave'a Grohla), co zaowocowało zaledwie jednym wydanym oficjalnie utworem - "Lipton Witch" z 2014 roku.
Zespół powrócił do aktywnego koncertowania w 2022 roku i - mimo braku nowych wydawnictw - z perspektywy czasu odzyskał dumę z dziedzictwa, jakie pozostawił. Jak po latach stwierdził Dan Hoerner w rozmowie ze "Spin": "Byliśmy bardzo świadomi, że tworzymy coś, co nie brzmi jak absolutnie nikt inny. Teraz oczywiście brzmi to jak wszyscy inni". Album "Diary" wciąż pozostaje jednym z najlepiej sprzedających się krążków w historii Sub Pop, a muzyczne DNA Sunny Day Real Estate zaszczepione jest we krwi niemal każdego emo i post-hardcore'owego zespołu, jaki pojawił się w późniejszych dekadach.
Powrót legendy na OFF Festival
Dziś Sunny Day Real Estate nie są już tylko wspomnieniem dla fanów lat 90. W 2026 roku grupa ponownie przypomni o sobie polskiej publiczności, pojawiając się w line-upie OFF Festivalu. To jeden z tych koncertów, który dla części słuchaczy będzie nostalgicznym powrotem do fundamentów emo, a dla młodszej publiczności - okazją, by zobaczyć na żywo zespół, od którego naprawdę wiele się zaczęło.
Wśród pozostałych ogłoszonych artystów znaleźli się m.in.: The Flaming Lips, Yung Lean & Bladee, Amyl and the Sniffers, Black Country, New Road, Earl Sweatshirt, Johnny Marr, Deafheaven, Einstürzende Neubauten, Current Joys, LSD and the Search for God czy Arthur Verocai & AUKSO Orchestra.
