Fryderyk Chopin urodził się w 1810 roku w Żelazowej Woli, choć do dziś badacze spierają się o dokładną datę - jedni wskazują 22 lutego, inni 1 marca. Już jako dziecko zdradzał niezwykły talent, który szybko dostrzegły warszawskie elity. Ośmioletni Chopin potrafił oczarować publiczność podczas występu w Pałacu Radziwiłłowskim, a wkrótce potem zachwycił samego cara Aleksandra I. Właśnie takie epizody, podobnie jak późniejsze losy serca przewiezionego po śmierci do Warszawy czy burzliwy romans z George Sand, sprawiły, że obok wielkiej sztuki pozostało po nim także mnóstwo anegdot i niezwykłych opowieści.
Po ukończeniu nauki w Warszawie młody kompozytor wyruszył w podróż po Europie. Jego ostatni koncert w Polsce odbył się jesienią 1830 roku w Teatrze Wielkim, zaledwie kilka tygodni przed opuszczeniem kraju na zawsze. Od tej pory jego życie związane było przede wszystkim z Paryżem. W stolicy Francji spędził niemal dwie dekady, otoczony paryską elitą i polską emigracją. Tam też powstała większość jego najważniejszych dzieł, w tym mazurki i polonezy, w których wyrażał tęsknotę za ojczyzną.
Serce Chopina zostało w Warszawie
Chopin zmarł w 1849 roku w wieku zaledwie 39 lat. Oficjalną przyczyną zgonu uznano gruźlicę, choć współczesne badania wskazują, że mógł cierpieć również na chorobę genetyczną układu oddechowego. Został pochowany na paryskim cmentarzu Père-Lachaise, jednak zgodnie z jego wolą serce sprowadzono do Warszawy. Jego siostra Ludwika przewiozła je potajemnie w szklanej urnie zanurzonej w alkoholu, by uniknąć problemów z francuską administracją. Rok później umieszczono je w filarze kościoła Świętego Krzyża, gdzie spoczywa do dziś.
"Wiemy, że serce jest w doskonałym stanie, a nasza wiedza o Chopinie nieco się powiększyła. Najprawdopodobniej bezpośrednią przyczyną śmierci kompozytora była gruźlica" - podkreślał w 2014 roku prof. Tadeusz Dobosz, który badał relikwię artysty. Kolejne badanie odbędzie się w 2064 roku.
Miłości i przyjaźnie Fryderyka Chopina
Życie uczuciowe Chopina bywało burzliwe. Największą miłością jego młodości była polska śpiewaczka Konstancja Gładkowska, której dedykował swoje pierwsze kompozycje. W 1836 roku zaręczył się z Marią Wodzińską, lecz jej rodzina nie zgodziła się na ślub, uznając chorego na gruźlicę Fryderyka za zbyt słabego kandydata. Najdłuższy i najbardziej znany związek łączył go z francuską pisarką George Sand. Ich relacja trwała dziewięć lat, pełnych namiętności, ale i trudnych konfliktów, które ostatecznie doprowadziły do rozstania.
W kręgu jego przyjaciół znalazły się największe postaci polskiej emigracji - Adam Mickiewicz, Julian Ursyn Niemcewicz czy Cyprian Kamil Norwid, który po śmierci kompozytora nazwał go "najpiękniejszą postacią polskiego romantyzmu".
Człowiek wrażliwy i pełen sprzeczności
Chopin nigdy się nie ożenił i nie doczekał dzieci. Zmagał się z chorobą, która czyniła go kruchym fizycznie, ale duchowo pozostawał niezwykle silny. W listach pisał o swoich lękach - jednym z największych była obawa przed pochowaniem żywcem. Jednocześnie był osobą pogodną, pełną humoru i niezwykłego daru naśladowania innych. Znajomi cenili go za błyskotliwe rozmowy i serdeczność.
Uwielbiał słodycze, zwłaszcza czekoladę i lody, a choć jadł niewiele, z nostalgią wspominał w listach polskie potrawy - barszcz czy wiejski chleb z rodzinnych stron. Był też utalentowany plastycznie - rysował, pisał wiersze i krótkie komedie, które dziś odsłaniają jego mniej znane oblicze.
Dziedzictwo nieśmiertelne
Pamięć o Chopinie trwa nieprzerwanie. Jego imię nosi warszawskie lotnisko, ulice w setkach miast na całym świecie, a także jeden z najbardziej prestiżowych konkursów pianistycznych globu, odbywający się w Warszawie od 1927 roku. Monumentalny pomnik w Łazienkach Królewskich stał się symbolem stolicy, a jego kopie można podziwiać od Tokio po Chicago.
Chopin doczekał się także niezwykłych upamiętnień w kosmosie - jego imię nosi krater na Merkurym, asteroida oraz gwiazda w gwiazdozbiorze Herkulesa, wokół której krąży planeta o nazwie Polonez. Rękopisy jego utworów poleciały nawet na pokładzie promu kosmicznego Endeavour.
Fryderyk Chopin - Polak i obywatel świata
Dla Polaków był i pozostaje symbolem narodowej kultury, dla Francuzów - wielkim romantykiem związanym z Paryżem, a dla świata - ambasadorem muzyki klasycznej. Najtrafniej swoją tożsamość wyraził sam, gdy mówił: "Jestem Polakiem, serce moje bije dla Polski".
